Kum Köpekbalığı Koruma Ve İzleme Projesi

Kum köpekbalıkları (Carcharhinus plumbeus) dünyadaki en büyük kıyısal köpekbalığı türlerinden biridir. Boyları ortalama 1.50 m ve ortalama 23 yıl yaşadıkları bilinmektedir. Uzun ömürlü olmalarına rağmen aşırı avlanma ve düşük doğurganlık oranlarından dolayı hassas türlerdir. Yüzyıllar boyunca balıkçılığın önemli bir bileşeni olan bu tür Akdeniz’in hem kıyısal hem pelajik sularında aşırı dercede sömürülmüştür. Uzun sırt yüzgeci sebebiyle kum köpekbalıkları özellikle Indo-Pasifik Okyanusunda hedef tür olarak avlanmaktadır. Kum köpekbalıkları, ülkemiz denizlerinde avlanması yasak türlerden biri olmasına rağmen, artan balıkçılık baskısı hedef tür olmasa bile ıskarta av olarak yakalanabildikleri bilinmektedir. Balıkçılık baskısı ve diğer anropojenik etkenlerden dolayı kum köpekbalıkları Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından yayınlanan ve türlerin tehdit sınıflarını gösteren kırmızı listede küresel anlamda “Duyarlı (VU)” ve Akdeniz bölgesel değerlendirmesinde ise “Tehlikede (EN)” olarak sınıflandırılmıştır. Atlas Okyanusu ve Indo-Pasifik Okyanuslarında dağılım gösteren Kum köpekbalıklarının Akdeniz genelinde bilinen birkaç  üreme alanlarından biri de Gökova Körfezindeki Boncuk Koyu’dur. Boncuk Koyu’nun bu özelliğinden dolayı alan 2010 yılında Balıkçılığa Kapalı Alan olarak resmi nitelik kazanmıştır. Kum köpekbalıkları büyük cüsselerine rağmen ılımlı bir türdür ve şimdiye kadar insana karşı herhangi bir saldırısı raporlanmamıştır. 2013 yılından bu yana Akdeniz Koruma Derneği, Boncuk Koyu’ndaki Kum Köpekbalıklarının izlenmesi ve korunması konusunda projeler yürütmektedir. Özellikle, Mayıs ve Haziran aylarında ağlara hedef dışı tür olarak yakalanan yavru köpekbalıklarının tekrar canlı olarak salınması ve yakalanma oranlarının azaltılmasını da içeren yerel balıkçılarla olan çalışma ve koyun deniz korucular tarafından yasa dışı avcılığa karşı korunması gibi kapsamlı çalışmalar yapılmaktadır. Conservation Leadership Programme ile başlayan ve Fauna & Flora International tarafından devam eden desteklerle çalışmalarda, yıl boyunca sualtı kameraları ile birey sayısı ve görülme sıklığı konusunda sürekli olarak izleme çalışması devam etmektedir.