Delicious Invasive Species

Akdeniz Koruma Derneği Sürdürülebilir Balıkçılık Projeleri Gökova Körfezi

Akdeniz Koruma Derneği, MedPAN desteğinde Gökova Körfezinde sürdürülebilir balıkçılık çalışmalarına destek vermek amacıyla yeni bir proje başlatmıştır. Son yıllarda Akdeniz’de sayıları hızla artan istilacı türler, geldikleri yeni ekosisteme hızla adapte olup yerli türler üzerinde baskı kurmaya başlamışlardır. Balon balığı, Lagocephalus sceleratus, Doğu Akdeniz’de son yıllarda zararı hızla artan bir türdür. AKD, bu türün balıkçılık ekonomisine verdiği zararla ilgili 2013-2014 yılları arasında önemli bir çalışma gerçekleştirmiş, türün küçük balıkçılığa balıkçı başına yılda yaklaşık 3,000 TL’nin üzerinde zarar verdiğini ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda balığın içerdiği zehrin, her mevsim her organında bulunabildiğini de ortaya çıkaran çalışma türün kesinlikle tüketilmemesi konusundaki gerçekleri ortaya çıkarmıştır.

Balon balığının tersine bazı istilacı türler ise tüketim açısından bir sorun yaratmadığı gibi aynı zamanda lezzet ve ekonomik getiri açısından da iyi bir fırsat sunmaktadırlar. Yereldeki ismiyle kılkuyruk mercan, Nemipterus randalli, lokum balığı,  Saurida undosquamis, beyaz sokar, Siganus rivulatus, paşa barbunu, Upeneus moluccensis, son birkaç yıl içerisinde Gökova Körfezindeki önemli ticari türler arasında yer almaya başlamışlardır. Özellikle kılkuyruk mercan Akyaka Su Ürünleri Kooperatifi’nin yıllık toplam balık girdisinin % 31’ine ulaşmıştır. Benzer şekilde paşa barbunu yıllık toplam balık miktarının % 5’ini oluşturmaktadır. Her gün 15-25 kilogram arasında tutulan lokum balığı ise ıskarta olarak çoğu zaman tezgâha bile gelmemektedir. Lezzet olarak bakıldığında bu türlerin hepsi en az yerel türler kadar iyidir ve özellikle kılkuyruk mercan yerli türlerden çok daha lezzetlidir. Kaçınılmaz bir şekilde küçük balıkçının ağ ve oltalarında her geçen gün sayıları artan bu türlerin ekonomik açıdan hak ettiği değeri bulmadığı düşüncesinde olan AKD, söz konusu türlerin tanıtımı ve pazarlanması konusunda bir projeye başlamıştır. Söz konusu türlerle ilgili çeşitli pişirme yöntemlerinin anlatıldığı broşürlerin hazırlanması, yıl içerisinde düzenlenecek festivallerle balığın pişirilerek yerel halka dağıtılması projenin ana aktivitelerinin arasında yer almaktadır. Bu türlerin tüketiminin artırılması hem ekosistem üzerindeki baskılarını azaltacak hem de ekonomik olarak değerlerini yükseltecektir. Öyle görünüyor ki bu istilacı türler sularımızda kalıcı olacak. Onları da besin zincirimize koymak zorundayız.